Page 137 - Demo

135Shfaqje teatri me elemente folklorikeTEATRI FOLKLORIK Manifestimet popullore me karakter teatror, q%u00eb u p%u00ebrkasin sidomos shekujve t%u00eb mesjet%u00ebs dhe q%u00eb vijn%u00eb gjer n%u00eb dit%u00ebt tona p%u00ebrb%u00ebjn%u00eb nj%u00eb pasuri shum%u00eb t%u00eb madhe t%u00eb tradit%u00ebs s%u00eb teatrit shqiptar. Shum%u00eb nga shfaqjet teatrore popullore lidhen ngusht%u00eb me historin%u00eb e popullit ton%u00eb. T%u00eb tilla jan%u00eb shfaqjet popullore q%u00eb organizohen tek arb%u00ebresh%u00ebt e Italis%u00eb, dhe q%u00eb pasqyrojn%u00eb luft%u00ebrat dhe fitoret e Sk%u00ebnderbeut kund%u00ebr osman%u00ebve.Te populli ne gjejm%u00eb tradita t%u00eb pasura t%u00eb teatrit t%u00eb hijeve dhe t%u00eb teatrit t%u00eb kukullave, shfaqje t%u00eb lashta teatrore popullore, si lodra, karnavale, rituale dasme dhe vdekjeje, ceremoni festive etj. Nd%u00ebrsa n%u00eb shfaqjet teatrore q%u00eb quheshin %u201cLlazoret%u201d, hasen maskat, kori dhe korifeu, vallja, k%u00ebnga, mimika etj. K%u00ebto shfaqje ndahen sipas gjinive, breznive, tem%u00ebs, sipas form%u00ebs s%u00eb manifestimit, motivit kryesor, mjedisit ku jepet shfaqja etj. Ve%u00e7ori n%u00eb format e mo%u00e7me teatrore popullore %u00ebsht%u00eb karakteri i pap%u00ebrcaktuar i mjedisit, shkrirja sken%u00eb-sall%u00eb, pjes%u00ebmarrja aktive e publikut n%u00eb loj%u00eb, p%u00ebrdorimi i maskave, prania e klounad%u00ebs, e akrobacis%u00eb, harmonizimi i tekstit, i muzik%u00ebs, i vall%u00ebzimit dhe i imitimit, grimi primitiv etj. ZHVILLIMI I DRAMATURGJIS%u00cb DHEI TEATRIT T%u00cb RILINDJES KOMB%u00cbTARE Zhvillimi i gjinis%u00eb dramatike %u00ebsht%u00eb gjithmon%u00eb i varur nga zhvillimi i teatrit. P%u00ebrderisa n%u00eb periudh%u00ebn e Rilindjes mungonin institucione teatrore dhe nuk ndihej zhvillimi i nj%u00eb jete t%u00eb dukshme teatrore, detyrimisht shkrimtar%u00ebt nuk kishin ndonj%u00eb motiv konkret p%u00ebr ta l%u00ebvruar k%u00ebt%u00eb gjini. N%u00eb periudh%u00ebn e Rilindjes e m%u00eb pas, mund t%u00eb dallohen kat%u00ebr lloje kryesore dramash: drama e zakonit, drama historike, drama fetare dhe ske%u00e7i didaktik: drama e zakonit; drama historike; drama fetare; ske%u00e7i didaktik.P%u00ebrb%u00ebr%u00ebsi i ri me t%u00eb cilin drama e pasuroi let%u00ebrsin%u00eb shqiptare %u00ebsht%u00eb trajtimi i zakoneve t%u00eb popullit dhe pasqyrimi i problemeve aktuale t%u00eb koh%u00ebs. Trajtimi i k%u00ebtyre problemeve e futi at%u00eb n%u00eb rrug%u00ebn e realizmit kritik, duke e larguar, sidomos n%u00eb fillim t%u00eb shekullit XX, nga romantizmi karakteristik i let%u00ebrsis%u00eb s%u00eb fundit t%u00eb shekullit XIX. K%u00ebto prirje realiste me nj%u00eb q%u00ebndrim kritik ndaj problemeve t%u00eb realitetit u duk%u00ebn ve%u00e7an%u00ebrisht n%u00eb komedi.